Trong thương mại quốc tế, DAP là một trong những điều kiện giao hàng quan trọng của Incoterms. Theo DAP, bên bán có trách nhiệm đưa hàng tới địa điểm đích đã thoả thuận với bên mua; tại điểm đến, bên mua lo thủ tục hải quan và chịu rủi ro từ đó trở đi.
Trong bài viết này, Blue Sea Logistics chia sẻ đầy đủ về điều kiện DAP theo Incoterms 2020: DAP là gì, chi phí và bảo hiểm, tổng quan điều kiện, nghĩa vụ hai bên, cách áp dụng hiệu quả, lợi ích, lưu ý và so sánh DAP với các điều kiện khác.
Giới thiệu về DAP trong Incoterms
Phần này giới thiệu điều kiện DAP qua bốn nội dung: khái niệm, chi phí mỗi bên phải chịu, bảo hiểm hàng hoá và thời điểm việc giao hàng được coi là hoàn thành.
DAP là gì?
Hiểu ngắn gọn DAP Incoterms là gì: DAP là viết tắt của Delivered at Place, nghĩa là giao tại nơi đến. Đây là một điều kiện thuộc Incoterms 2020 do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành, áp dụng được cho mọi phương thức vận tải.
Theo DAP, bên bán chuyển giao hàng và rủi ro sang bên mua khi hàng được đặt dưới quyền định đoạt của bên mua, trên phương tiện vận tải đã tới địa điểm đích ghi trong hợp đồng, sẵn sàng để dỡ xuống. Lúc giao, hàng vẫn còn nằm trên phương tiện vận tải.
Bên bán chịu mọi rủi ro và chi phí để đưa hàng tới địa điểm giao hàng, nhưng không phải làm thủ tục nhập khẩu. Nhờ vậy bên mua tự kiểm soát chi phí và thủ tục hải quan ở nước nhập khẩu, tránh rủi ro khi bên bán không nắm rõ quy định của nước nhập khẩu.
Vì điểm giao hàng quyết định nhiều nghĩa vụ, hai bên nên chỉ ra điểm này càng chi tiết càng tốt:
- Đây vừa là nơi chuyển giao rủi ro, vừa là nơi chuyển giao chi phí giữa bên bán và bên mua.
- Bên bán phải ký hợp đồng vận tải để đưa hàng tới đúng địa điểm này.
Trên hợp đồng, DAP được ghi theo mẫu: DAP, [nơi đến quy định], Incoterms 2020, trong đó nơi đến quy định ghi cụ thể tới tên kho, thành phố của bên mua.
Chi phí các bên phải chịu theo DAP
Chi phí theo DAP chia tại điểm giao hàng ở nơi đến. Bên bán trả mọi chi phí để đưa hàng tới điểm đó, kể cả chi phí làm thủ tục xuất khẩu và giao chứng từ cho bên mua.
Bên mua trả thuế, phí làm thủ tục nhập khẩu và mọi chi phí liên quan tới hàng kể từ khi nhận hàng.
Riêng phí dỡ hàng tại nơi đến, bên nào trả phụ thuộc vào hợp đồng vận tải do bên bán ký có bao gồm khoản này hay không. Các khoản của từng bên như sau:
| Người bán | Người mua |
| Chi phí làm thủ tục xuất khẩu | Chi phí làm thủ tục nhập khẩu: thuế nhập khẩu, giấy phép nhập khẩu, chi phí phát sinh liên quan |
| Mọi chi phí vận chuyển hàng cho tới khi giao hàng | Mọi chi phí liên quan tới hàng kể từ khi nhận hàng |
| Chi phí dỡ hàng, nếu nằm trong hợp đồng vận tải bên bán ký | Chi phí dỡ hàng, nếu chưa nằm trong hợp đồng vận tải bên bán ký |
| Chi phí giao chứng từ cho bên mua |
Bảo hiểm hàng hóa trong DAP Incoterms 2020
Theo DAP Incoterms 2020, không bên nào có nghĩa vụ phải mua bảo hiểm cho hàng hoá. Tuy vậy, để phòng rủi ro, bên chịu đoạn rủi ro dài hơn nên mua bảo hiểm cho lô hàng. Với DAP, đoạn rủi ro của bên bán kéo dài từ kho của mình tới địa điểm chỉ định tại nước bên mua, gồm cả chặng vận chuyển quốc tế. Đoạn này dài và nhiều rủi ro, nên bên bán là bên được khuyến khích mua bảo hiểm để bảo vệ lợi ích của mình.
Khi bên bán yêu cầu và chịu rủi ro, chi phí, bên mua cung cấp thông tin cần thiết để bên bán mua bảo hiểm.
Về việc chuyển giao hàng hóa: Theo DAP Incoterms 2020, việc chuyển giao hàng được coi là hoàn thành khi bên bán đưa hàng tới điểm giao hàng đã quy định, đúng thời gian đã thoả thuận, và hàng sẵn sàng để dỡ khỏi phương tiện vận tải. Từ thời điểm này, bên mua lo việc dỡ hàng và chịu trách nhiệm với hàng.
Tổng quan về điều kiện DAP Incoterms 2020
Incoterms là bộ quy tắc do ICC ban hành để phân chia trách nhiệm, rủi ro và chi phí giữa bên bán và bên mua trong thương mại quốc tế. DAP được đưa vào từ Incoterms 2010 để bổ sung một lựa chọn giao hàng linh hoạt hơn, và được giữ trong Incoterms 2020.
DAP là lựa chọn phổ biến khi bên mua muốn giảm các chi phí phát sinh trước khi hàng tới cửa khẩu hoặc địa điểm nhận hàng. Các đặc điểm của DAP doanh nghiệp cần chú ý:
- Chi phí trước điểm giao hàng do bên bán chịu, chi phí sau điểm giao hàng do bên mua chịu.
- Bên bán chịu chi phí, rủi ro vận chuyển tới nơi chỉ định: đóng gói, vận chuyển nội địa, xếp hàng, cước chính.
- Bên bán phải ký hợp đồng vận tải để đưa hàng tới đúng địa điểm chỉ định.
- Hợp đồng vận tải buộc bên bán trả phí dỡ ở nơi đến thì bên bán không được đòi lại, trừ khi thoả thuận.
- Bên bán làm thủ tục thông quan xuất khẩu, nếu có.
- Bên bán không phải thông quan nhập khẩu, không trả thuế nhập khẩu. Muốn bên bán làm việc này, hai bên nên dùng DDP.
- DAP dùng được cho mọi phương thức vận tải.
- Địa điểm giao hàng cũng chính là địa điểm chỉ định, cần nêu rõ trong hợp đồng.
DAP và DPU về cơ bản giống nhau, chỉ khác một điểm: với DPU, hàng đã được dỡ khỏi phương tiện vận tải và bên bán trả phí dỡ; với DAP, hàng chỉ sẵn sàng để dỡ và bên mua trả phí dỡ. Ở cả hai điều kiện, bên mua chịu thuế và thủ tục hải quan nhập khẩu.
Nhiều người hiểu nhầm rằng bảo hiểm là khoản bên bán DAP bắt buộc phải trả. Theo Incoterms 2020, DAP không bắt bên nào mua bảo hiểm; bên bán chỉ mua nếu muốn tự bảo vệ đoạn rủi ro của mình.
Nghĩa vụ của bên mua và bên bán trong DAP
Nghĩa vụ hai bên theo DAP chia rõ theo từng khâu: vận chuyển, thông quan, dỡ hàng và chuyển giao rủi ro. Bảng dưới tóm tắt phần việc của mỗi bên:
| Nội dung | Người bán | Người mua |
| Vận chuyển | Chở hàng ra cửa khẩu xuất, thuê phương tiện vận tải quốc tế, chở hàng tới nơi đến chỉ định | Chở hàng từ điểm chỉ định về kho, nếu hai nơi khác nhau |
| Thông quan | Thông quan xuất khẩu, nộp thuế, phí xuất khẩu nếu có | Thông quan nhập khẩu, nộp thuế, phí nhập khẩu |
| Dỡ hàng tại nơi đến | Chỉ trả nếu nằm trong hợp đồng vận tải bên bán ký | Trả nếu chưa nằm trong hợp đồng vận tải bên bán ký |
| Rủi ro | Chịu tới khi hàng sẵn sàng để dỡ tại nơi đến | Chịu từ khi hàng sẵn sàng để dỡ tại nơi đến |
Nhiều người hiểu nhầm rằng bên bán DAP luôn chịu local charges ở đầu nhập. Theo Incoterms 2020, chi phí tại nơi đến, như phí dỡ hàng, chỉ do bên bán trả khi khoản đó nằm trong hợp đồng vận tải bên bán ký; các khoản còn lại do bên mua trả.
Nghĩa vụ của bên bán
Nghĩa vụ của bên bán DAP xoay quanh việc đưa hàng tới nơi đến: chuẩn bị hàng và chứng từ, ký hợp đồng vận tải, làm thủ tục xuất khẩu và quá cảnh, rồi giao hàng sẵn sàng để dỡ tại điểm chỉ định. Bên bán chịu mọi rủi ro, chi phí cho tới lúc giao.
Bên bán không có nghĩa vụ mua bảo hiểm, nhưng phải hỗ trợ bên mua lấy chứng từ, thông tin cho thủ tục nhập khẩu khi được yêu cầu, chi phí do bên mua chịu. Cụ thể, bên bán DAP có các nghĩa vụ sau:
- Cung cấp hàng, hoá đơn thương mại và bằng chứng hợp đồng đòi hỏi; chứng từ bản giấy hoặc điện tử.
- Giao hàng trên phương tiện vận tải, sẵn sàng để dỡ tại nơi đến, đúng ngày hoặc thời hạn quy định.
- Chịu mọi rủi ro mất mát, hư hỏng của hàng cho tới khi hàng được giao.
- Ký hợp đồng vận tải và trả cước để chở hàng tới nơi đến quy định.
- Nếu không thoả thuận được điểm cụ thể, được chọn điểm phù hợp nhất tại nơi đến quy định.
- Không có nghĩa vụ ký hợp đồng bảo hiểm cho bên mua.
- Bằng chi phí của mình, cung cấp cho bên mua chứng từ để bên mua nhận được hàng.
- Làm và trả phí thủ tục xuất khẩu, quá cảnh: giấy phép, kiểm tra an ninh, giám định hàng.
- Hỗ trợ bên mua lấy chứng từ, thông tin cho thủ tục nhập khẩu khi được yêu cầu, bên mua chịu phí.
- Trả phí kiểm tra chất lượng, cân, đo, đếm cần thiết để giao hàng.
- Đóng gói, ghi ký mã hiệu phù hợp phương thức vận tải, trừ ngành hàng theo thông lệ không cần đóng gói.
- Trả phí dỡ hàng tại nơi đến nếu khoản này thuộc hợp đồng vận tải bên bán ký.
- Thông báo cho bên mua mọi thông tin cần thiết để bên mua nhận hàng.
Nghĩa vụ của bên mua
Nghĩa vụ của bên mua DAP bắt đầu khi hàng tới nơi đến và sẵn sàng để dỡ. Bên mua thanh toán tiền hàng, nhận hàng, dỡ hàng nếu hợp đồng vận tải của bên bán không bao gồm việc này, làm thủ tục nhập khẩu và chịu rủi ro từ lúc được giao.
Bên mua không phải ký hợp đồng vận tải hay bảo hiểm. Nếu có quyền chọn thời gian hoặc điểm nhận hàng, bên mua phải báo cho bên bán; chậm báo thì bên mua chịu rủi ro. Cụ thể, bên mua DAP có các nghĩa vụ sau:
- Thanh toán tiền hàng như quy định trong hợp đồng mua bán.
- Nhận hàng khi hàng đã được giao tại nơi đến.
- Chịu mọi rủi ro mất mát, hư hỏng của hàng từ thời điểm hàng được giao.
- Không có nghĩa vụ ký hợp đồng vận tải với bên bán.
- Không có nghĩa vụ ký hợp đồng bảo hiểm, nhưng cung cấp thông tin để bên bán mua bảo hiểm nếu được yêu cầu.
- Chấp nhận chứng từ vận tải bên bán cung cấp.
- Hỗ trợ bên bán lấy chứng từ, thông tin cho thủ tục xuất khẩu, quá cảnh khi được yêu cầu, bên bán chịu phí.
- Làm và trả phí thủ tục nhập khẩu: giấy phép nhập khẩu, kiểm tra an ninh, giám định hàng.
- Trả chi phí dỡ hàng tại địa điểm giao, trừ khi khoản này nằm trong hợp đồng vận tải bên bán ký.
- Nộp thuế, lệ phí nhập khẩu và hoàn lại chi phí bên bán bỏ ra khi hỗ trợ thủ tục nhập khẩu.
- Thông báo cho bên bán thời gian và điểm nhận hàng, nếu bên mua có quyền quyết định việc này.
Nếu bên mua không làm được thủ tục nhập khẩu hoặc không kịp thời thông báo cho bên bán, bên mua chịu mọi rủi ro, chi phí phát sinh với hàng. Quy định này áp dụng khi hàng đã được xác định rõ là hàng của hợp đồng.
Cách áp dụng điều kiện DAP Incoterms 2020 hiệu quả
Áp dụng DAP hiệu quả phụ thuộc vào bốn điểm: dùng đúng phương thức vận tải, xác định đúng mốc chuyển rủi ro, thống nhất bên trả phí dỡ hàng và phân rõ nghĩa vụ thông quan.
Về phương thức vận tải
DAP không giới hạn phương thức vận tải. Điều kiện này dùng được cho đường biển, đường hàng không, đường bộ, đường sắt, và cả khi lô hàng đi qua nhiều phương tiện vận tải khác nhau.
Chuyển giao hàng hóa và rủi ro
Giao hàng tại nơi đến nghĩa là bên bán giao hàng khi hàng được đặt dưới quyền định đoạt của bên mua trên phương tiện vận tải, sẵn sàng để dỡ tại nơi đến quy định. Bên bán chịu mọi rủi ro để đưa hàng tới nơi đó.
Hai bên nên quy định càng rõ càng tốt địa điểm cụ thể tại nơi đến, vì ba lý do:
- Rủi ro mất mát, hư hỏng hàng chuyển sang bên mua tại điểm giao hàng.
- Bên bán chịu mọi chi phí để đưa hàng tới điểm giao, nên đây cũng là điểm chuyển giao chi phí.
- Đây là nơi bên bán phải ký hợp đồng vận tải để đưa hàng tới.
Nếu có vấn đề với hàng trước khi hàng tới điểm giao, mọi tổn thất do bên bán chịu, kể cả các loại phí người vận chuyển thu trong quá trình vận tải. Bên bán vì vậy nên ký hợp đồng vận tải tới đúng địa điểm giao hàng.
Chi phí dỡ hàng tại nơi đến chỉ định
Theo DAP, hàng được giao khi còn trên phương tiện vận tải, nên việc dỡ hàng về nguyên tắc thuộc bên mua. Tuy vậy, hợp đồng vận tải bên bán ký có thể đã bao gồm chi phí dỡ hàng tại nơi đến. Trong trường hợp đó, bên bán phải trả chi phí dỡ hàng và không được bên mua hoàn lại, trừ khi hai bên đã có thoả thuận trước về việc hoàn trả khoản này.
Nghĩa vụ thông quan xuất khẩu/nhập khẩu
DAP yêu cầu bên bán làm thủ tục thông quan xuất khẩu và trả thuế, phí xuất khẩu, nhưng không phải làm thủ tục ở đầu nhập. Nếu bên mua không tổ chức thông quan nhập khẩu, hàng sẽ bị giữ tại cảng hoặc nhà ga ở nước nhập khẩu.
Trong thời gian hàng bị giữ vì bên mua chưa thông quan, bên mua chịu rủi ro mất mát, hư hỏng. Nếu điểm giao hàng nằm sâu trong nội địa, khi hàng được chuyển tiếp tới điểm đó, bên bán lại chịu rủi ro cho tới lúc giao, theo mục B3 của Incoterms 2020. Nếu hai bên muốn bên xuất khẩu lo cả thủ tục nhập khẩu để tránh tình trạng trên, hai bên có thể cân nhắc dùng điều kiện DDP.
Lợi ích khi sử dụng điều kiện DAP trong xuất nhập khẩu
Khi dùng DAP, bên bán chỉ chịu trách nhiệm giao hàng tới địa điểm đã thoả thuận, nên giảm được gánh nặng về thủ tục hải quan nhập khẩu. Bên mua được quyền kiểm soát thủ tục hải quan tại nước nhập khẩu, chủ động hơn trong việc nhập hàng.
Nhờ cách chia việc này, mỗi bên tập trung vào phần mình trong quá trình vận tải quốc tế. Các lợi ích cụ thể gồm:
- Giảm trách nhiệm, chi phí cho bên bán: không lo thủ tục nhập khẩu, nhất là ở nước có thủ tục phức tạp.
- Bên mua kiểm soát chi phí, rủi ro và bảo đảm hàng đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu trước khi nhận.
- Đơn giản hoá quy trình vận tải quốc tế, giảm rủi ro và vấn đề phát sinh khi giao hàng.
Các lưu ý khi áp dụng điều kiện DAP trong giao dịch quốc tế
Khi chọn DAP, cả bên bán và bên mua cần lưu ý một số điểm để tránh rủi ro và tranh chấp.:
- Thoả thuận cụ thể địa điểm giao hàng, ghi rõ tên kho và thành phố thay vì chỉ ghi “DAP”.
- Quy định rõ bên chịu chi phí vận tải, thủ tục hải quan và các chi phí phát sinh khác.
- Bên mua tìm hiểu trước thủ tục hải quan, thuế nhập khẩu để sẵn sàng khi hàng tới, tránh chậm trễ.
- Hai bên cân nhắc mua bảo hiểm để giảm rủi ro, dù DAP không bắt buộc bên bán mua.
So sánh DAP với các điều kiện giao hàng khác
DAP có những điểm khác biệt đáng kể so với các điều kiện giao hàng khác trong Incoterms, nên là lựa chọn phù hợp trong một số trường hợp nhất định. Ba điều kiện hay được đặt cạnh DAP là DDP, FOB và EXW:
- DAP và DDP: theo DAP, bên bán không chịu thuế và thủ tục nhập khẩu; theo DDP, bên bán lo cả hai.
- DAP và FOB: theo FOB, bên bán chịu trách nhiệm tới khi hàng lên tàu ở cảng xuất; theo DAP, tới điểm đích.
- DAP và EXW: theo EXW, bên bán chỉ giao hàng tại kho mình; theo DAP, phải giao tới điểm đích đã thoả thuận.
Nếu bên mua muốn tránh thủ tục nhập khẩu phức tạp, DDP có thể là lựa chọn thay thế. Nhiều người vẫn viết rủi ro FOB chuyển khi hàng “qua lan can tàu”; theo Incoterms 2020, rủi ro FOB chuyển khi hàng đã được đặt lên tàu. Cách giao hàng theo FOB được trình bày ở bài FOB là gì.
Từ năm 2005, Blue Sea Logistics làm vận chuyển quốc tế cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, với 4 văn phòng ở TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng và đại lý tại 193 quốc gia qua mạng lưới JCtrans. Với lô hàng xuất khẩu theo DAP, Blue Sea khai hải quan xuất khẩu, đặt chỗ vận chuyển đường biển hoặc vận chuyển hàng không và chở hàng tới nơi đến chỉ định. Với lô hàng nhập khẩu theo DAP, Blue Sea làm dịch vụ hải quan nhập khẩu và chở hàng về kho. Liên hệ hotline 0902 972 959.
