Transshipment là gì? Đây là chuyển tải hàng hóa, tức dỡ hàng từ phương tiện vận chuyển này sang phương tiện khác tại điểm trung chuyển trên đường đến đích, và transhipment trong vận tải biển thường là chuyển container từ tàu này sang tàu khác tại cảng trung chuyển.
Trong bài viết này, Blue Sea Logistics chia sẻ transshipment là gì, khác gì vận chuyển thẳng (direct shipment), ưu điểm và nhược điểm, hub port là gì, các hình thức trung chuyển phổ biến và cách phân biệt chuyển tải với quá cảnh. Chi tiết về dịch vụ xem tại trang vận chuyển đường biển của Blue Sea.
Tổng quan Transshipment là gì?
Transshipment hay chuyển tải là quá trình dỡ hàng từ một phương tiện hoặc một hình thức vận chuyển sang một phương tiện hoặc hình thức vận chuyển khác trên hành trình từ điểm xuất phát đến điểm đích cuối cùng. Với đường biển, transhipment là bốc dỡ container từ tàu ban đầu, thường tại cảng trung chuyển (hub port), rồi xếp lên tàu khác để tiếp tục đưa đến cảng dỡ hàng cuối (port of discharge).
Lý do hàng hóa cần được chuyển tải
Không phải lúc nào cũng có tuyến đường thẳng từ cảng xuất phát đến cảng đích, nên việc chuyển container theo một tuyến thẳng bị giới hạn. Transhipment ra đời để giải quyết vấn đề này. Trên thực tế không có hãng vận chuyển nào bao trùm toàn bộ các tuyến trên thế giới bằng một tuyến duy nhất, nên các tuyến nhỏ ra đời để hỗ trợ. Chuyển tải diễn ra khi điểm đến không thể tiếp cận trực tiếp từ điểm xuất phát, do thay đổi phương tiện vận chuyển, hoặc do cần tập hợp hàng từ nhiều nguồn về một điểm tập trung trước khi giao đến nơi nhận cuối cùng. Tùy từng tuyến biển, có tuyến không có chuyến direct nào, và hàng buộc phải transit.
Tình huống minh họa chuyển tải hàng hóa
Một công ty thời trang ở Ý sản xuất quần áo tại nhà máy ở Milan và muốn xuất khẩu sang Australia. Thay vì vận chuyển trực tiếp từ Milan đến Australia, hàng được đưa đến cảng Genoa (Ý), rồi chuyển tới cảng Singapore. Tại Singapore, hàng được chuyển tiếp bằng đường biển đến cảng Sydney (Australia). Tại Sydney, hàng được dỡ và chuyển tiếp bằng đường bộ đến kho hàng.
Direct shipment và Transshipment là gì?
Hai loại hình vận tải này là vận chuyển thẳng (direct shipment) và chuyển tải (transshipment). Direct shipment là hàng được vận chuyển từ cảng xuất khẩu đến cảng nhập khẩu trên cùng một con tàu. Transshipment là hàng được xếp lên một tàu ở cảng xuất khẩu nhưng lại được xếp lên tàu khác ở một cảng trung chuyển để đến cảng nhập khẩu.
Direct shipment có thời gian vận chuyển ngắn hơn và giá cước biển cao hơn so với transshipment. Ngược lại, transshipment mất nhiều thời gian hơn nên cước biển có xu hướng thấp hơn. Tuy nhiên nếu có sự cố như tắc nghẽn tại cảng trung chuyển, hàng có thể không được xếp lên tàu theo lịch và phải chờ chuyến tiếp theo, gây chậm tiến độ giao hàng. Hàng cũng có khả năng hư hỏng nhiều hơn do phải bốc dỡ thêm tại cảng trung chuyển. Vì vậy với hàng lạnh như trái cây tươi, bạn cần tìm chuyến direct để tránh trường hợp bị delay quá lâu làm hỏng hàng, khiến người nhập khẩu từ chối nhận hàng.
Ưu điểm và nhược điểm của Transshipment
Ưu điểm chuyển tải hàng hóa
- Linh hoạt hơn trong lịch trình: giúp tối ưu lịch trình vận chuyển, cho phép các công ty vận tải linh hoạt đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng và thị trường.
- Giảm chi phí vận chuyển: tận dụng các tuyến biển lớn và tàu container sức chứa lớn. Chuyển tải hàng tại các cảng trung gian giúp quy trình vận chuyển hiệu quả hơn về chi phí.
- Mở rộng phạm vi phục vụ của hãng tàu: giúp hãng tàu đưa dịch vụ đến các cảng nhỏ hơn, nơi không có tuyến vận chuyển trực tiếp, nhờ đó phục vụ được nhiều khách hàng hơn.
Nhược điểm khi chuyển tải hàng hóa
- Hành trình kéo dài hơn: quá trình chuyển tải tại các cảng trung gian có thể kéo dài thời gian, khách hàng phải chờ lâu hơn để nhận hàng.
- Rủi ro thất lạc, hư hỏng hàng: xếp dỡ nhiều lần làm tăng nguy cơ mất mát, hư hỏng hoặc thất lạc, nhất là với hàng dễ tổn thất.
- Lệ thuộc vào năng lực cảng trung chuyển: nếu cảng trung chuyển chậm trễ hoặc gián đoạn, toàn bộ chuỗi cung ứng có thể bị ảnh hưởng, dễ làm giao hàng trễ hẹn và ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp.
Hub port là gì?
Không phải lúc nào bạn cũng được tự do chọn giữa direct shipment và transshipment, và đây là lúc khái niệm hub port liên quan. Hub port là cảng trung tâm trung chuyển hàng hóa tập trung, là cửa ngõ cho các khu vực kinh tế, nhận lượng lớn hàng thông qua việc kết nối hệ thống vận tải nội địa với hệ thống tàu feeder. Cảng được thiết kế để tàu hoạt động thuận lợi, chẳng hạn miễn thuế để tạo điều kiện cho chuyển tải và hoạt động 24/24.
Các cầu cảng trong hệ thống hub port đón được tàu lớn (trên 8.000 TEU) vào xếp dỡ rồi vận tải viễn dương sang các châu lục khác. Cầu cảng thường dài khoảng 400 mét, mớn nước sâu hơn 14 mét, cẩu giàn xếp dỡ có sức nâng trên 40 tấn và tầm với xa hơn 40 mét.
Singapore được xem là trung tâm trung chuyển toàn cầu, là cảng transit nổi tiếng nhất, và ước tính là nơi xử lý khối lượng hàng trung chuyển lớn nhất thế giới. Ở châu Á, Hong Kong, Cao Hùng (Đài Loan) và Busan cũng thường được dùng để trung chuyển. Ví dụ, hàng từ Nhật Bản đi các nước Đông Nam Á có thể qua Singapore, hàng đến các cảng khu vực của Nhật Bản thường qua Busan, hàng từ Thái Lan đi châu Phi cũng thường transit qua Singapore.
Tuy vậy việc kết nối trung chuyển có thể không hoạt động khi ùn tắc nghiêm trọng, và tình trạng thiếu tài xế xe tải khiến container không được xử lý, đôi khi hàng không bốc dỡ đúng lịch dù tàu đã đến cảng. Mỗi tuần thường có một chuyến tàu nối chuyến, nên nếu có nhầm lẫn khi xếp dỡ container thì hàng không lên được tàu nối theo lịch và phải đợi đến tuần sau. Ngay cả ở Singapore, tắc nghẽn nghiêm trọng vẫn có thể làm lịch tàu chậm trễ.
Các hình thức trung chuyển (Transshipment) phổ biến
Chuyển tải tại sân bay
Là phương pháp phổ biến trong vận chuyển hàng không. Hàng được dỡ và chuyển sang máy bay chuyển tiếp để đến điểm cuối, góp phần tối ưu quy trình vận chuyển hàng không và kết nối các đường bay quốc tế. Xem thêm vận chuyển hàng không.
Chuyển tải tại cảng biển
Đóng vai trò quan trọng trong việc dỡ và chuyển hàng đến điểm đích cuối cùng, giúp tối ưu quy trình vận chuyển và tạo sự linh hoạt trong kết nối vận tải. Khi đi qua cảng trung chuyển (hub port), hàng được bốc dỡ từ tàu này sang tàu khác rồi tiếp tục đến cảng đích.
Chuyển tải qua cụm cảng trong nước
Hàng được trung chuyển qua cụm cảng nội địa trước khi đến cảng biển chính, giúp tách và phân phối hàng hiệu quả, giảm thời gian và chi phí liên quan đến cảng biển. Với chuyển tải nội địa, hàng đi từ cảng xuất phát đến một cảng trung chuyển trong nước rồi ra nước ngoài, giúp giảm chi phí và thời gian nhờ tận dụng các tuyến nội địa hiệu quả hơn. Xem thêm so sánh cảng Cát Lái và Cái Mép.
Chuyển tải bằng đường sông hoặc đường bộ
Là lựa chọn phổ biến cho loại hàng không thích hợp vận chuyển bằng biển hoặc hàng không. Hàng được chuyển từ phương tiện này sang phương tiện khác để đến điểm đích cuối cùng. Cách kết hợp nhiều phương thức biển, bộ, hàng không trong cùng lô hàng gọi là chuyển tải đa phương thức, xem thêm vận chuyển đa phương tiện.
Chuyển tải tại trung tâm phân phối
Trung tâm phân phối là nơi tập trung hàng từ nhiều nguồn và phân phối đến nhiều đích khác nhau, giúp giảm thời gian giao hàng, tạo sự linh hoạt trong kết nối và phân phối hàng hóa.
Phân biệt chuyển tải (Transshipment) và quá cảnh (Cargo in transit)
Chuyển tải và quá cảnh đều nhằm đưa hàng đến điểm đích cuối cùng nhưng khác nhau về bản chất:
- Chuyển tải (transshipment): bốc dỡ hàng từ phương tiện ban đầu sang tàu khác, hay thay đổi tàu, thường diễn ra tại cảng biển hoặc khu vực trung chuyển trên đường đi của tàu.
- Quá cảnh (cargo in transit): vận chuyển hàng từ nước xuất khẩu qua đất liền của một quốc gia khác trước khi đến nước nhập khẩu. Trường hợp này xảy ra khi một quốc gia không có bờ biển nên phải dùng cảng biển của nước lân cận để xuất hoặc nhập hàng. Hàng quá cảnh chịu giám sát của cơ quan hải quan nước quá cảnh và không được tiêu thụ tại đó.
Ví dụ quá cảnh: hàng nhập bằng đường biển vào Lào có thể quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam. Hàng được dỡ từ tàu tại cảng biển (Hải Phòng hoặc Vũng Áng), sau đó vận chuyển đường bộ qua cửa khẩu quốc tế như Cầu Treo, Cha Lo để đến đích cuối. Quá cảnh thường gắn với việc chuyển đổi giữa các phương tiện khác nhau, chẳng hạn từ tàu biển sang xe tải hoặc đường sắt.
Transshipment là chuyển tải hàng hóa tại điểm trung chuyển, thường là hub port, khi không có tuyến thẳng từ cảng xuất đến cảng đích. So với direct shipment, chuyển tải thường có cước thấp hơn nhưng mất nhiều thời gian hơn, có nguy cơ hư hỏng và phụ thuộc vào cảng trung chuyển, nên với hàng dễ hỏng như hàng lạnh cần ưu tiên chuyến direct. Doanh nghiệp cần phân biệt chuyển tải với quá cảnh và chọn hình thức vận chuyển phù hợp với loại hàng và thời gian giao.
Cần tư vấn tuyến vận chuyển và phương án chuyển tải cho lô hàng của bạn? Gửi cho Blue Sea Logistics thông tin về loại hàng, tuyến vận chuyển, kích thước và trọng lượng, hạn giao để được tư vấn và báo giá. Hotline: 0902 972 959. Email: info@bluesealogs.com. Văn phòng tại TP.HCM, Hà Nội và Hải Phòng.
